Zaktualizowano dnia 29 września 2025
Jak podaje gov.pl, tylko w ramach przedsięwzięcia „Podróże z klasą” na wycieczki szkolne w 2024 roku udało się ponad 81 tysięcy uczniów. Zorganizowane każdej z nich wymaga spełnieniu wielu wymogów, a jednym z nich jest to, by w kadrze znalazł się co najmniej jeden opiekun wycieczek. Jest to osoba spełniająca kryteria m.in. pod kątem wieku czy niekaralności.
- Obecność opiekuna na wycieczce wynika z przepisów Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 25 maja 2018 r.
- Opiekun wycieczki musi mieć ukończone 18 lat, średnie wykształcenie, zaświadczenie o niekaralności i dodatkowe przygotowanie w przypadku wyjazdów specjalistycznych.
- Dobry opiekun powinien być odpowiedzialny, cierpliwy, kreatywny i mieć właściwe podejście do uczniów
- Kierownik wycieczki może jednocześnie pełnić funkcję opiekuna za zgodą dyrektora szkoły.
- Kierownik wycieczki to odrębna funkcja, obejmująca m.in. nadzór nad pracą opiekunów.
- Funkcję opiekuna wycieczki szkolnej najczęściej pełnią nauczyciele wyznaczeni przez dyrektora szkoły.
- Dyrektor może powołać także opiekunów spoza grona pedagogicznego, jeśli wymaga tego cel i program wycieczki.
- Zadaniem opiekuna jest sprawowanie bezpośredniej opieki nad uczniami i realizacja poleceń kierownika.
- Wyzwania opiekuna to m.in. dbanie o bezpieczeństwo, utrzymywanie dyscypliny oraz reagowanie w sytuacjach nagłych.
- Rodzic również może zostać opiekunem wycieczki, o ile spełni wymagane formalności.
- Kurs na Kierownika/Opiekuna Wycieczek w naszej ofercie przygotowuje do organizacji wyjazdów i zapewnienia bezpieczeństwa uczestników.
Sprawdź, jakie dokładnie wymagania musi spełnić, by wyruszyć w edukacyjną podróż z podopiecznymi!
Opiekun wycieczki – z czego wynika jego obowiązkowa obecność?
Wycieczki szkole dla dzieci i młodzieży mogą być organizowane zarówno przez szkoły, jak i placówki oświatowe. Co więcej, mogą być one realizowane przy współpracy ze stowarzyszeniami oraz innymi podmiotami, których przedmiotem działalności jest krajoznawstwo i turystyka.
Bez względu na to, kto ją organizuje, w kadrze dbającej o bezpieczeństwo uczestników musi znaleźć się kierownik oraz opiekun wycieczek. Wynika to z Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki.
Jakie wymagania musi spełnić opiekun wycieczki szkolnej?
Choć wspomniane wyżej rozporządzenie nie określa bezpośrednio wymogów, to w praktyce istnieje kilka kluczowych kryteriów, które uwzględnia dyrektor szkoły przy wyborze osób na to stanowisko.
Osoby aspirujące do pracy jako opiekun wycieczki muszą:
- posiadać zaświadczenie o niekaralności;
- mieć ukończone 18 lat;
- posiadać co najmniej średnie wykształcenie;
- posiadać udokumentowane przygotowanie zapewniające bezpieczną realizację programu (w przypadku specjalistycznych wycieczek krajoznawczo-turystycznych).
Jaki powinien być opiekun wycieczki szkolnej?
Oprócz powyższych wymagań osoba na tym stanowisku powinna posiadać odpowiednie cechy charakteru, które również są uwzględniane podczas zatrudniania kadry wypoczynku:
- odpowiedzialność – opieka nad dziećmi i młodzieżą to bardzo odpowiedzialne zadanie, dlatego opiekun wycieczek musi być niezwykle rozważny i czujny, dlatego warto, aby wszystkie punkty wycieczki były przemyślane i dobrane do wieku oraz umiejętności uczestników, tak aby zapobiec nieprzyjemnym sytuacjom;
- cierpliwość – praca z grupą to nie lada wyzwanie nawet dla doświadczonych pedagogów; opiekun wycieczki powinien być cierpliwy, ponieważ plan wycieczki może być czasami trudny do realizacji ze względu na zachowanie podopiecznych lub inne aspekty wyjazdu;
- kreatywność – opiekun wycieczek odpowiada również za organizację różnych gier i zabaw, dlatego warto, aby był kreatywny i potrafił w ciekawy sposób zareagować w przypadku np. deszczowego dnia, podczas gdy plan zakładał aktywności na świeżym powietrzu;
- odpowiednie podejście do uczestników – opiekunem wycieczek najczęściej zostają osoby, które uwielbiają pracę z dziećmi i młodzieżą w wieku szkolnym; niezwykle ważna jest pozytywna relacja zachodząca między opiekunem a uczestnikami, która jest możliwa, gdy opiekun potrafi się w odpowiedni sposób porozumiewać z uczestnikami, a także brać pod uwagę ich sugestie np. odnośnie formy spędzania wolnego czasu.
ZAPISZ SIĘ NA KURS OPIEKUNA WYCIECZKI SZKOLNEJ I ZDOBĄDŹ NIEZBĘDNE PRZYGOTOWANIE DO PRACY
Czy kierownik wycieczki może być opiekunem grupy?
Posiadanie powyższych cech sprawdzi się zarówno na stanowisku kierownika, jak i opiekuna. Wiele osób zastanawia się więc, czy opiekun może również pełnić tę funkcję i odwrotnie. Otóż to, czy kierownik wycieczki może być opiekunem, jest zawarte w przepisach, które jasno wskazują na to, że mogą być łączone, ale tylko za zgodą dyrektora szkoły organizującej wycieczkę.
Czy kierownik wycieczki jest opiekunem wycieczki?
W innych przypadkach funkcja kierownika pełniona jest wyznaczoną do tego osobę. Warto zaznaczyć, że nadzoruje ona pracę opiekunów, którzy muszą realizować zadania zlecone właśnie przez kierownika.
Jeśli chodzi o zadania, jakie pełni kierownik wycieczki szkolnej, rozporządzenie wskazuje m.in. na:
- opracowywanie programu i regulaminu wycieczki oraz zapoznanie z nimi uczniów, rodziców i opiekunów;
- zapewnianie warunków do pełnej realizacji programu wycieczki;
- dysponowanie środkami finansowymi przeznaczonymi na organizację wycieczki;
- określanie zadań opiekunów wycieczki;
- dokonywanie podziału zadań wśród uczniów.
Kto może pełnić funkcję opiekuna wycieczki szkolnej?
Zadaniem opiekuna jest z kolei bezpośrednia opieka nad uczniami, współpraca z kierownikiem, a także nadzór nad przestrzeganiem przez uczniów zasad bezpieczeństwa oraz regulaminu wycieczki. Wiele osób aspirujących do pracy zastanawia się, kto może pełnić taką funkcję. Otóż według rozporządzenia dyrektor wyznacza opiekunów spośród pracowników pedagogicznych szkoły.
Kto może być opiekunem na wycieczce szkolnej? Nie tylko pedagodzy szkoły
Jak się jednak okazuje, dyrektor może wyznaczyć również opiekunów niebędących pracownikami pedagogicznymi szkoły. Taką decyzję może podjąć w zależności od celu i programu wycieczki. Przepisy wskazują również, że w przypadku wyjazdów krajoznawczo-turystycznych o charakterze specjalistycznym, opiekunowie muszą posiadać udokumentowane przygotowanie pozwalające na bezpieczny przebieg wyjazdu. Oznacza to, że osoby aspirujące do pracy jako opiekun wycieczki, muszą ukończyć specjalny kurs.
Jakie ma zadania opiekun wycieczki szkolnej? Obowiązki na tym stanowisku
Pracując jako opiekun wycieczki szkolnej, będziesz realizować zadania przydzielone do tego stanowiska. Ich zakres również określa rozporządzenie, które wskazuje, że w trakcie wycieczek Twoim obowiązkiem będzie:
- sprawowanie bezpośredniej opieki nad uczniami;
- współpraca z kierownikiem wycieczki w zakresie realizacji programu wycieczki oraz przestrzegania regulaminu;
- nadzór nad przestrzeganiem przepisów przez uczniów, a w szczególności regulaminu dotyczącego bezpieczeństwa;
- nadzór nad wykonywaniem zadań przez podopiecznych;
- realizacja zadań zleconych przez kierownika wycieczki.
Opiekun wycieczki szkolnej – jakie czekają wyzwania w codziennej pracy?
Praca na tym stanowisku to przede wszystkim źródło niezapomnianych chwil, które można spędzić w gronie dzieci i młodzieży zdobywając jednocześnie cenne doświadczenie w pracy opiekuńczo-wychowawczej. Ogromną zaletą jest również możliwość odwiedzenia wielu ciekawych i atrakcyjnych miejsc – zarówno w kraju, jak i zagranicą.
Z drugiej jednak strony praca w roli opiekuna wycieczek to również duży obowiązek i wiele wyzwań w postaci:
- zarządzania bezpieczeństwem uczestników – opieka nad kilkunastoosobową grupą w nowym miejscu to nie lada wyzwanie, ponieważ musisz zachować czujność przez cały okres trwania wycieczki; Twoim zadaniem będzie monitorowanie lokalizacji uczniów, a także szybkie reagowanie w niebezpiecznych sytuacjach;
- zachowania dyscypliny – jako opiekun musisz zarządzać zachowaniem uczniów; każdy z nich dysponuje różnym poziomem energii oraz emocji, dlatego bardzo często może dochodzić do konfliktów czy przejawów nieposłuszeństwa, a to z kolei może znacznie utrudnić Ci sprawną realizację zaplanowanych aktywności;
- radzenie sobie z nagłymi wypadkami i chorobami – w trakcie wycieczki musisz być przygotowany na różne nieprzewidziane sytuacje, jak np. choroby czy problemy zdrowotne uczestników, dlatego bardzo ważne jest przygotowanie z zakresu udzielenia pierwszej pomocy, zarządzania sytuacjami kryzysowymi czy współpracy ze służbami ratunkowymi i medycznymi.
Czy rodzic może być wyznaczony do pracy jako opiekun wycieczki?
Tak, przepisy w tym zakresie nie zmieniły się i wciąż dopuszczają możliwość, aby rodzic pełnił funkcję jako opiekun wycieczki szkolnej. Warto zaznaczyć, że w przypadku specjalistycznych wyprawy krajoznawczo-turystyczne, wymagane jest udokumentowane przygotowanie do realizacji zadań.
Powierzenie takiej roli osobie spoza grona pedagogicznego zależy jednak od charakteru i programu wyjazdu. Najczęściej decyzja uzależniona jest od kilku warunków:
- Zgoda dyrektora szkoły – to dyrektor ostatecznie decyduje o powołaniu osoby wyznaczonej do pracy jako opiekun szkolny, także tych spośród rodziców.
- Zaświadczenie o niekaralności – rodzic musi dostarczyć aktualny dokument z Krajowego Rejestru Karnego (najczęściej obejmujący ostatnie 12 miesięcy).
- Predyspozycje i umiejętności – mile widziane są zdolności organizacyjne, komunikacyjne, podstawowa znajomość pierwszej pomocy i gotowość do reagowania w sytuacjach trudnych.
Opiekun wycieczki szkolnej – zapisz się na kurs i zdobądź kompleksową wiedzę
Z powyższymi wyzwaniami będzie Ci znacznie łatwiej się zmierzyć, gdy zdobędziesz kompleksową wiedzę z zakresu planowania i organizacja pracy wychowawczej, a także bezpieczeństwa życia i zdrowia uczestników. Kurs na Kierownika/Opiekuna Wycieczek to skuteczny sposób na to, aby zdobyć udokumentowane przygotowanie potwierdzone zaświadczeniem, które jest wymagane przez znaczną większość dyrektorów szkół.
Wszystko to bez wychodzenia z domu – nauka odbywa się z dowolnego miejsca, które posiada dostęp do Internetu, dzięki czemu możesz zaoszczędzić pieniądze i czas na dojazdach, a także z łatwością pogodzić naukę z pracą i innymi obowiązkami.
Chcesz dowiedzieć się więcej na temat tych funkcji? Zobacz, czy kierownik wycieczki może być opiekunem!
