Polska to kraj niezwykle atrakcyjny i różnorodny pod kątem organizacji wyjazdów turystycznych. Malownicze krajobrazy górskie zachęcają uczniów w trakcie sezonu zimowego, podczas gdy nadmorskie miejscowości stwarzają świetne warunki do organizacji wycieczek szkolnych w okresie letnim. Choć zagraniczny wypoczynek uczniów również staje się powoli normą, wciąż w zdecydowanej większości organizowanie wycieczek szkolnych dotyczy wyjazdów na terenie naszego kraju. Aspekty organizacyjne podlegają odpowiednim przepisom, które muszą być przestrzegane zarówno przez organizatora, jak i kadrę nadzorującą wyjazd. Osoby dbające o bezpieczeństwo uczestników poznają je realizując m.in. kurs na opiekuna wycieczek.
Prawne aspekty organizowania wycieczek szkolnych
Bez względu na wybraną destynację czy czas trwania wycieczki, zasady organizowania oraz nadzorowania wycieczek w trakcie roku szkolnego podlegają przepisom prawnym. Aktualnie są one określone w Rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 25 maja 2018 r. w sprawie warunków i sposobu organizowania przez publiczne przedszkola, szkoły i placówki krajoznawstwa i turystyki. Przepisy określają m.in.:
- kto może organizować wycieczki szkolne,
- jakie są cele tego typu wyjazdów,
- formy wycieczek,
- niezbędne formalności,
- zadania kierownika i opiekuna wycieczki.
Organizator wycieczek szkolnych
Według przepisów za organizację krajoznawstwa i turystyki dla uczniów mogą odpowiadać publiczne szkoły, przedszkola oraz placówki. Upoważnione są także do współpracy z różnego rodzaju stowarzyszeniami bądź innymi podmiotami zajmującymi się organizacją krajoznawstwa i turystyki. Organizator ma za zadanie dostosować program wycieczki do potrzeb uczniów, ich stanu zdrowia, kondycji fizycznej oraz wieku.
Kiedy mogą być organizowane wycieczki?
Wycieczki organizowane są w trakcie roku szkolnego z wyłączeniem ferii letnich oraz zimowych, a także Wielkanocnej i Bożonarodzeniowej przerwy świątecznej. Najczęściej tego typu wyjazdy realizowane są w ramach zajęć opiekuńczych bądź dydaktyczno-wychowawczych.
Formalności związane z organizacją wycieczek
Planowanie i realizacja krajoznawstwa i turystyki dla dzieci i młodzieży w wieku szkolnym wiąże się z dopilnowaniem wielu formalności – od zgody rodziców na udział ucznia w wycieczce, przez uzupełnianie karty wycieczki po opracowanie programu i regulaminu wycieczki. Stworzenie i realizowanie założeń w ostatnich dwóch dokumentach należy do kierownika wycieczki. To właśnie jego zadaniem jest również wybór transportu, wyżywienia czy noclegu dla uczniów i nadzorującej wycieczki kadry opiekunów.
Przykładowy regulamin wycieczki
Jednym z najważniejszych dokumentów jest regulamin wycieczki szkolnej, który zawiera informacje na temat:
- praw i obowiązków, jakie przysługują uczniom,
- zakazów obowiązujących na wycieczce,
- odpowiedzialności rodziców uczestników wycieczki,
- informacji dotyczących warunków zdrowotnych.
Do przykładowych obowiązków zalicza się konieczność:
- poinformowania kierownika wycieczki o ewentualnych dolegliwościach,
- przestrzegania przepisów obowiązujących w miejscu pobytu – w tym respektowaniu ciszy nocnej i odpowiedniego zachowania się np. na obszarach chronionych,
- dbania o swój bagaż oraz własność innych uczestników wycieczki.
Regulamin wycieczki określa również, jakich zachowań muszą wystrzegać się uczestnicy. Mowa np. o zakazie spożywania alkoholu i narkotyków czy samowolnego oddalania się od grupy.
Wycieczki w dalszych zakątkach Polski – przede wszystkim bezpieczny transport
W przypadku wycieczek zorganizowanych w miejscowościach znacznie oddalonych od miejsca zamieszkania uczniów, uczestnicy oraz kadra dbająca o bezpieczeństwo musi przede wszystkim dopilnować wielu zasad obowiązujących podczas transportu.
Podczas kilkugodzinnej jazdy kierownik i opiekunowie:
- kontrolują stan liczebny dzieci – zarówno w autokarze, jak i na postojach,
- zapewniają bezpieczne wysiadanie oraz wsiadanie,
- pilnują ogólnego bezpieczeństwa w trakcie przejazdów,
- ustalają sposób komunikacji z kierowcą podczas jazdy.
Dodatkowo kadra dbająca o bezpieczeństwo uczestników musi dopilnować przestrzegania zasad obowiązujących także uczestników – m.in. zakazu poruszania się po autokarze w trakcie jazdy, zapięcia pasów bezpieczeństwa czy ostrożnego wysiadania i wysiadania.
Kurs opiekuna wycieczek
Choć opiekun wycieczek ma bardzo odpowiedzialne zadanie szczególnie podczas dalekich wycieczek uczniów, wciąż nie brakuje chętnych do zdobycia wiedzy i umiejętności niezbędnej do pracy na tym stanowisku. Aspirujący opiekunowie mogą w tym celu ukończyć Kurs na Kierownika/Opiekuna Wycieczek oferowany przez Centrum Doskonalenia Zawodowego.
