Zima to niezwykle zjawiskowa pora roku, z nadejścia której najbardziej cieszą się zazwyczaj dzieci oraz młodzież szkolna. Euforia wywołana pierwszym śniegiem nie jest bezpodstawna, ponieważ takie warunki sprzyjają wielu zabawom i aktywnościom na świeżym powietrzu. W sezonie zimowym wzrasta jednak nie tylko liczba wycieczek szkolnych, ale również ryzyko wystąpienia niebezpiecznych sytuacji. Czujność musi zwiększyć przede wszystkim kadra wypoczynku – na czele z kierownikiem oraz współpracującym z nim wychowawcami wypoczynku. To właśnie wycieczki szkolne organizowane w okresie zimowym wymagają szczególnego nadzoru. Jakie są najważniejsze zasady, których powinni przestrzegać kierownicy?
Pomysły na wycieczkę szkolną w trakcie zimy
Sezon zimowy w polskich szkołach przypada w okolicach połowy roku szkolnego. Na półmetku realizacji programu nauczania wielu nauczycieli chce stworzyć swoim uczniom optymalne warunki do nauki, jednak pamięta też o rekreacyjnych i krajoznawczych walorach wycieczek szkolnych. Pozwalają one nieco odetchnąć od natłoku prac domowych i zintegrować się z grupą. Dobór atrakcji uzależniony jest od wielu czynników – inaczej wygląda harmonogram, gdy są to wycieczki szkolne jednodniowe, a inaczej gdy jest to kilkudniowy wyjazd.
Kulig
Zimowa aura sprzyja wielu różnym formom aktywnego wypoczynku, na czele z zabawami i sportami zimowymi. Jednym z najpopularniejszych pomysłów na wycieczkę szkolną jest kulig. Ciągnięte przez konie sanki to bezsprzeczny numer jeden, jeśli chodzi o zabawy na śniegu.
Choć dzieciom sprawia wiele radości, aktywność ta jest dla organizatorów i opiekunów wymagająca pod kątem przestrzegania wielu zasad bezpieczeństwa.
Kierownik wycieczki musi zadbać o to, by:
- kulig był zorganizowany tylko w zaprzęgu ze specjalnie wytresowanym zwierzęciem (najczęściej koniem),
- kulig musi być nadzorowany przez osoby dorosłe – kierownika i wychowawców,
- wyposażenie zaprzęgu było zgodne z przepisami znajdującymi się w aktualnym na daną chwile Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury,
- uczestnicy powinni zachować spokój oraz ostrożność, a także unikać niebezpiecznych manewrów,
- kierujący zaprzęgiem powinien zachować odpowiednią prędkość, a także ostrożność.
Nauka sportów zimowych
Wycieczki zimowe w trakcie sezonu zimowego mogą być świetną okazją, aby nauczyć się jazdy na nartach, łyżwach czy snowboardzie. W przypadku tego typu aktywności kierownik musi dopilnować, aby szkoleniem uczestników wycieczki zajął się wykwalifikowany instruktor, a miejsce pozwalało na bezpieczne prowadzenie zajęć.
Warsztaty w miejscowościach górskich
Bardzo często kierunkiem wyjazdów na szkolne obozy zimowe są miejscowości górskie. Oprócz pięknych białych krajobrazów są one źródłem również bogatej wiedzy, którą mogą przekazywać lokalni animatorzy. Dzieci mogą wziąć udział w warsztatach manualnych traktujących o lokalnej kulturze góralskiej czy zobaczyć ważne dla regionu miejsca – parki narodowe, skanseny czy ośrodki edukacyjne oferujące wachlarz różnych zajęć dla grup szkolnych.
Kierownik musi w taki sposób zorganizować zajęcia, aby nie narażały one uczestników na niebezpieczeństwo i były dostosowane do ich umiejętności oraz predyspozycji.
Regulamin wycieczek szkolnych – podstawowy dokument dla kierownika wycieczki
Wszystkie aspekty związane z wycieczkami szkolnymi są zawarte w specjalnie opracowanych regulaminach, które muszą być respektowane przez kierownika wycieczki. Zawierają one także przepisy odnośnie ogólnego zapewnienia bezpieczeństwa uczestników.
Według regulaminu wycieczek szkolnych, kierownik musi m.in.:
- zapewnić właściwą opiekę,
- nadzorować zachowanie uczestników,
- zapoznać się ze stanem zdrowia i upewnić się, że pozwala on na realizację programu wycieczki,
- zapewnić dostęp do prawidłowo wyposażonej apteczki oraz pierwszej pomocy medycznej,
- dopilnować, aby uczestnicy byli odpowiednio ubrani i posiadali niezbędny sprzęt,
- w razie załamania warunków pogodowych zmienić harmonogram wycieczki lub ją odwołać,
- dostosować tempo oraz długość wszelkich odcinków do wydolności najsłabszego uczestnika,
- prowadzić niezbędną dokumentację określoną w przepisach (m.in. uzupełnioną kartę wycieczki, listę uczestników czy pisemne zgody rodziców).
Kurs Kierownika/Opiekuna Wycieczek
Specyfika wyjazdów zimowych wymaga od kierowników oraz opiekunów nie tylko szczególnej czujności, ale przede wszystkim odpowiedniego przygotowania merytorycznego, jak i praktycznego. Wszystkie najważniejsze aspekty odnośnie planowania pracy wychowawczej, organizacji wypoczynku i bezpieczeństwa życia oraz zdrowia, kierownicy i opiekunowie poznają podczas realizacji Kursu Kierownika/Opiekuna Wycieczek oferowanego przez Centrum Doskonalenia Zawodowego.
Wszystkie niezbędne informacje na temat kształcenia znajdują się na stronie kursu: https://wychowawca.edu.pl/kursy/86.
